Valorisatie als kerntaak: hoe Bernadette de Bakker wetenschap naar de samenleving brengt

This article is also available in English

“Ik heb de kennis en kunde in huis om ouders beter te helpen. Dan voel ik ook de verantwoordelijkheid om die kennis uit het lab te halen en toegankelijk te maken” 

- Bernadette de Bakker, over valorisatie en maatschappelijke impact.


Valorisatie is voor Bernadette de Bakker geen ‘extra’ naast haar werk; het ís een van haar kerntaken. Als Universitair Docent bouwt ze als embryoloog, arts en onderzoeker binnen Amsterdam UMC al vijftien jaar aan manieren om kennis over embryonale ontwikkeling naar de maatschappij te brengen – van 3D-embryomodellen met publicaties en concrete producten voor ouders en collega professionals.

Bernadette de Bakker, arts-embrioloog, universitair docent embryologie en foetale anatomie bij het Amsterdam UMC.

Tijdens haar promotie ontwikkelde Bernadette een 3D-embryo-atlas die in Science werd gepubliceerd. De interactieve 3D-modellen zijn sindsdien wereldwijd toegankelijk en worden in meer dan 65 landen gebruikt, opvallend vaak in landen als Mexico en Brazilië. Ook werken internationale bedrijven met haar samen: zo nam een grote aanbieder van digitale anatomietools haar 3D-modellen op in hun commerciële app, met een licentieconstructie, upfront fee en royalties voor Amsterdam UMC.

Van wetenschappelijke innovatie naar praktische toepassingen

Daarnaast initieerde ze samen met een Duits 3D-printbedrijf, dat eerder voor Porsche werkte, de ontwikkeling van tastbare 3D-embryomodellen. Deze prints worden gebruikt in onderwijs, in de verloskunde en bij ouders, bijvoorbeeld rond miskramen: om te laten zien hoe klein een embryo daadwerkelijk is en om gesprekken over verlies en acceptatie te ondersteunen. Via 3dembryoprints.com zijn de modellen nu breder beschikbaar, en de Amsterdam UMC Holding werkt aan een BV-structuur om dit als 100% dochteronderneming verder te ontwikkelen.

Gedreven door expertise én persoonlijke ervaring

Bernadette’s drijfveer komt duidelijk voort uit zowel professionele expertise als persoonlijke ervaring. Ze is een van de zeer weinige morfologische embryologen wereldwijd en richtte de Dutch Fetal Biobank op, waarin ouders hun verloren kindje kunnen doneren aan de wetenschap. Zelf maakte ze drie miskramen mee en zag van dichtbij hoe schuldgevoel en onzekerheid ouders kunnen belasten. “Ik heb de kennis en kunde in huis om ouders beter te helpen. Dan voel ik ook de verantwoordelijkheid om die kennis uit het lab te halen en toegankelijk te maken,” vertelt ze. In samenwerking met Amsterdam UMC richt ze het bedrijf Clearity Care op om ouders antwoorden te geven: Clearity Care — Finally, answers after pregnancy loss.

Valorisatie kost tijd, erkent ze, én vraagt om een bepaald type onderzoeker: iemand die graag in de schijnwerpers stapt, het leuk vindt om met media te spreken, te netwerken met bedrijven en investeerders, en meerdere ‘ballen’ tegelijk kan hooghouden. Tegelijk ziet ze dat de ondersteuning vanuit de organisatie verbetert, bijvoorbeeld via IXA en de valorisatieraad, al blijft de betrokkenheid van de onderzoeker zelf onmisbaar bij contracten, patenten en inhoudelijke keuzes.

5 tips voor succesvolle valorisatie

Haar praktische tips voor valorisatie binnen Amsterdam UMC:

  • Herken en benut ‘academische ondernemers’
    Niet iedere onderzoeker hoeft alles te doen, dat is de kracht van Erkennen & Waarderen. Signaleer wie energie krijgt van media, netwerken en deals sluiten, en geef die mensen ruimte en mandaat. Anderen kunnen vooral excelleren in onderzoek of onderwijs, terwijl de ‘ondernemers’ het voortouw nemen in valorisatietrajecten.
  • Investeer in netwerken, ook buiten de wetenschap
    Veel samenwerkingen ontstaan via zichtbaarheid: een krantenartikel, een congreslezing, een informele ontmoeting. Bernadette gaat actief naar bijeenkomsten waar ondernemers en investeerders komen en ziet dat als onderdeel van haar werk, niet als bijzaak.
  • Werk nauw samen met valorisatie-ondersteuning (IXA/Holding)
    Betrek IXA en de Holding vroegtijdig bij ideeën. Zij helpen bij licenties, contractonderhandelingen, BV-structuren en royaltyafspraken, zodat de onderzoeker zich kan richten op inhoud en visie.
  • Plan tijd in voor lange termijn en visie
    Valorisatie lukt niet als je alleen brandjes blust en je inbox wegwerkt. Bernadette boekt structureel tijd in om na te denken over strategie, nieuwe producten en maatschappelijke impact. Dat geeft richting aan de vele dagelijkse keuzes.
  • Zorg voor praktische ondersteuning
    Een volle mailbox en agenda zijn een reëel knelpunt. Secretariële ondersteuning bij afspraken, mails en planning helpt om tijd vrij te maken voor de valorisatie-activiteiten die écht het verschil maken.

Voor Bernadette is valorisatie uiteindelijk een manier om de impact van haar onderzoek tastbaar te maken: voor studenten, zorgprofessionals en vooral voor ouders die met verlies en onzekerheid te maken krijgen. “Dan is het niet voor niets geweest,” hoort ze vaak van ouders die doneren aan de Fetal Biobank. Precies daar, in die combinatie van hoogwaardige wetenschap en concrete maatschappelijke betekenis, ligt voor haar de kern van haar werk.