Zo bouw je een sterke academische loopbaan: zes tips van Febe van Maldegem
This article is also available in English
“Wacht niet af tot kansen langskomen, maar ontwerp je eigen profiel"
- Febe van Maldegem over de touwtjes in handen nemen en het actief vormgeven van je academische loopbaan.
Een academische loopbaan vraagt om scherpe keuzes, een onderscheidend profiel en mensen om je heen die je vooruithelpen. Dat blijkt uit het verhaal van Febe, Universitair Hoofddocent (UHD) bij de afdeling Moleculaire Celbiologie en Immunologie van Amsterdam UMC die met een relevant vakgebied vanuit de wetenschap het verschil maakt voor patiënten.
Na haar promotieonderzoek in het AMC vertrok Febe met een Rubicon-fellowship naar Cambridge voor haar eerste postdoc. Inhoudelijk bleek dat project niet de richting waar ze verder in wilde, en bewust koos ze voor een tweede postdoc in Londen, weer in het kankeronderzoek. Juist daar ontwikkelde ze de technologie en expertise die nu de kern van haar profiel vormen: multiplex imaging van tumoren (imaging mass cytometry), waarbij met tientallen markers tegelijk de tumoromgeving in detail wordt geanalyseerd.
Met die unieke combinatie van tumorimmunologie en geavanceerde beeldanalyse ging ze “de markt op”. Ze zocht gericht naar afdelingen die zowel inhoudelijk interesse hadden als bereid waren in de technologie te investeren. Amsterdam UMC kocht de apparatuur aan, Febe bracht de ervaring mee – dat werd haar “selling point” en basis voor het Amsterdam UMC-fellowship en daarna een UHD-positie.
Op zoek naar de perfecte balans
In haar huidige functie combineert ze het leiden van een onderzoeksgroep met intensieve onderwijsverantwoordelijkheid, onder andere als minorcoördinator voor geneeskunde. Vooral in de periode van september tot kerst betekent dat een forse belasting: veel onderwijs, coördinatie en administratie. En dat komt nog bovenop lopend onderzoek, begeleiding van haar onderzoeksgroep én het schrijven van nieuwe aanvragen voor onderzoek.
Ze merkt dat haar hart bij onderzoek ligt, en dat ze onderwijs – met name het organisatorische deel – eerder als een verplichting dan een bron van energie ervaart. Een van haar wensen voor de toekomst is dat meer collega’s met een specifiek onderwijsprofiel zich binnen de afdeling kunnen ontwikkelen zodat ieder zich kan richten op datgene waar die in uitblinkt. Een wens, geheel passend binnen de ambities van Erkennen & Waarderen.
Tegelijk ziet ze dat de combinatie Onderzoek en Onderwijs zorgden voor een versnelde groei: door het fellowship, grote grants, begeleiding van studenten en AIO’s én zichtbare onderwijsrollen kon ze haar tenure track na vier jaar al succesvol afronden. Wel noemt ze de druk van het “portfolio bouwen” hoog: voortdurend nadenken over en werken aan BKO, leiderschapsontwikkeling, awards, commissiewerk.
Samenwerking als centraal gegeven
Met haar onderzoeksstijl legt ze veel nadruk op samenwerkingen. Ze neemt deel aan internationale consortia en heeft veel gezamenlijke onderzoeksprojecten met andere groepen in binnen- en buitenland. In eerste instantie werd gedacht dat zij daardoor veel te weinig focus zou hebben om een duidelijke eigen onderzoekslijn neer te kunnen zetten, maar door de mogelijkheid om dit allemaal in het portfolio te kunnen beschrijven en de samenhang te laten zien tussen de projecten en zo de algemene grote thema’s te kunnen uitleggen, werd dit toch positief gewaardeerd. Haar diversiteit en generalistische aanpak werd daardoor dus toch erkend.
Zes tips voor startende onderzoekers
Voor startende onderzoekers formuleert Febe een zestal concrete tips:
- Investeer in onderscheidende expertise
Haar tweede postdoc maakte het verschil: daar leerde ze technologie die in Nederland nog nauwelijks beschikbaar was. Een duidelijke, unieke skillset – in techniek, methode of inhoud – helpt enorm bij het verkrijgen van een eigen positie. Kies dus niet alleen voor “een postdoc”, maar voor één die je profiel scherp maakt. - Zoek actief naar de juiste plek
Febe zocht afdelingen waar haar expertise paste én waar men bereid was te investeren in bijbehorende technologie. Dat was geen toeval, maar bewuste strategie. Voor starters: kijk verder dan één groep of instelling, en vraag expliciet naar de plannen en middelen rond jouw vakgebied. - Zorg voor een sterke mentor binnen de organisatie
Ze benadrukt hoe belangrijk het is dat je afdelingshoofd je carrière echt ondersteunt. Zonder die steun, zegt ze, kun je presteren wat je wilt, maar komt je profiel niet van de grond. Vraag daarom niet alleen inhoudelijke begeleiding, maar ook expliciete steun bij loopbaanstappen, aanvragen en zichtbaarheid. - Gebruik externe begeleiding en cursussen voor reflectie
Febe had tijdens het tenure track naast haar afdelingshoofd een externe mentor en volgde trajecten zoals een leiderschapscursus en het 'Female Talent Programma'. Die hielpen haar om van een afstand naar zichzelf en haar loopbaan te kijken, en strategische keuzes te maken. Voor starters: plan tijd voor zulke reflectie – het voorkomt dat je alleen “doet wat op je pad komt”. - Bouw een breed netwerk en durf samen te werken
Samenwerkingen geven toegang tot materiaal, data, technieken en nieuwe ideeën, én worden gewaardeerd in evaluaties. Febe werkt bewust met veel verschillende mensen en ziet haar netwerk als essentieel onderdeel van haar succes. - Wees eerlijk over waar je energie van krijgt
Hoge druk hoort bij een tenure track, maar voor de langere termijn is het belangrijk te erkennen waar je plezier uit haalt (in haar geval: onderzoek en inhoudelijke onderwijs, niet de administratie en commissies). Gebruik die kennis om taken te prioriteren en, waar mogelijk, te delegeren.
Met de combinatie van bewuste keuzes, onderscheidende expertise en een sterke steunstructuur heeft Febe in korte tijd een stevige positie opgebouwd. Ze ziet er naar uit om die de komende jaren verder uit te bouwen. Haar boodschap aan startende onderzoekers: wacht niet af tot kansen langskomen, maar ontwerp je eigen profiel – en zoek actief de mensen en context die je daarbij verder helpen, die je inzet erkennen -en waarderen.