Koningin Máxima was vandaag bij Amsterdam UMC voor een werkbezoek. Op de afdeling Maag-, Darm- en Leverziekten (MDL) zag ze van dichtbij wat ‘minder doen’ in de zorg soms kan opleveren voor patiënten en zorgprofessionals. Deze afdeling is bewust gestopt met een deel van de kijkonderzoeken (endoscopieën) bij patiënten met een Barrettslokdarm, omdat deze voor een grote groep nauwelijks voordeel hebben. Dit is onderdeel van het landelijke programma Zorgevaluatie en Gepast Gebruik (ZE&GG).

De ‘Less is More‘ aanpak gaat over stoppen met zorg waarvoor bewijs van effectiviteit ontbreekt en waarvan aannemelijk is dat die in de praktijk voor patiënten niets of weinig toevoegt. De afdeling Maag-, Darm- en Leverziekten (MDL) van Amsterdam UMC heeft hierin een voortrekkersrol.

Scheelt duizenden onderzoeken

Jarenlang kregen mensen met een Barrettslokdarm regelmatig een endoscopie om vroegtijdig slokdarmkanker op te sporen. Uit onderzoek blijkt echter dat deze controles voor een grote groep laagrisicopatiënten geen meerwaarde hebben. Daarom is besloten bij deze groep te stoppen met standaard controle-endoscopieën. Dat scheelt duizenden – voor patiënten vaak belastende en spannende - onderzoeken per jaar. Bovendien ontstaat er ruimte om onderzoekskamers en personeel in te zetten voor patiënten bij wie het onderzoek wél echt nodig is.

Groot verschil voor mensen

Op de MDL-scopieafdeling kreeg Koningin Máxima stap voor stap uitgelegd wat er komt kijken bij een endoscopie. Ze bekeek de apparatuur en maakte kennis met de betrokken professionals. Een patiënt met een Barrettslokdarm vertelde hoe het is om een kijkonderzoek te ondergaan en wat het betekent als dat niet meer zo vaak hoeft.

Duidelijke uitleg en samen beslissen

In een ontmoeting met patiënten, verpleegkundigen, onderzoekers en artsen besprak de koningin hoe je op een verantwoorde manier stopt met zorg die jarenlang standaard is geweest. Het team vertelde over hun stappenplan, de aanpassing van de landelijke richtlijn en het informeren van andere ziekenhuizen. Patiënten vertelden Koningin Máxima over hun twijfels en vragen bij het afbouwen van controles: is het nog veilig, wordt er niets gemist? Duidelijke uitleg en samen beslissen blijkt van groot belang.

Wat écht werkt voor patiënten

Het bezoek van de koningin eindigde met een gesprek met vertegenwoordigers van ZE&GG, de Federatie Medisch Specialisten en Patiëntenfederatie Nederland over de bredere Less is More-aanpak. Binnen ZE&GG werken verschillende specialismen en patiëntenorganisaties aan vergelijkbare projecten. Zo groeit stap voor stap een beweging in de medisch-specialistische zorg: minder onnodige zorg en meer aandacht voor wat écht werkt voor de patiënt.

Foto: Sjors Evers