3 onderzoekers van Amsterdam UMC ontvangen ieder max 1,5 miljoen euro van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Zij krijgen deze Vici-beurs om de komende 5 jaar een vernieuwende onderzoekslijn te ontwikkelen en hun eigen onderzoeksgroep verder uit te bouwen. De onderzoeken zijn gericht op ouderen met hartfalen, nieuwe testen voor herseninfecties en oorzaken van post-acute infectiesyndromen (PAIS), zoals post-covid.

Vici is een van de grootste persoonsgebonden wetenschappelijke subsidies in Nederland en is gericht op gevorderde onderzoekers die als coach voor jonge onderzoekers kunnen fungeren. Dit jaar ontvangen 39 vooraanstaande wetenschappers deze NWO-beurs. Zij werden gekozen uit 384 aanvragen.
De volgende Amsterdam UMC'ers gaan aan de slag met de Vici-beurs:

Reinier Boon
Onderzoeker hart- en vaatziekten

De rol van het endotheel bij hartfalen veroorzaakt door veroudering

Omdat mensen ouder worden, neemt ook het aantal gevallen van HFpEF toe, een veelvoorkomende vorm van hartfalen. Het hart pompt nog wel, maar de hartspier is te stijf om zich goed te vullen. Patiënten zijn kortademig en moe, terwijl er nauwelijks behandelingen bestaan. Onderzoekers denken dat verouderde bloedvatcellen in het hart (endotheelcellen) hierbij een sleutelrol spelen. Normaal ondersteunen zij de hartspier, maar bij veroudering raakt de communicatie verstoord en wordt het hart stijver. Dit project onderzoekt hoe dat proces verloopt en kan worden hersteld. De inzichten vormen een basis voor nieuwe behandelingen die de kwaliteit van leven van ouderen verbeteren.

Matthijs Brouwer
Neuroloog

Nieuwe testen om herseninfecties vast te stellen: sneller, beter en betaalbaar

Infecties van de hersenen zijn levensgevaarlijk, maar kunnen moeilijk vast te stellen zijn omdat artsen maar weinig diagnostische testen in het hersenvocht tot hun beschikking hebben. Hierdoor duurt het vaak te lang voordat de diagnose wordt gesteld en patiënten de goede behandeling krijgen. In dit project worden nieuwe, snelle, eenvoudige en betaalbare testen ontwikkeld om de diagnose eerder te stellen en daarmee de uitkomst van de patiënt te verbeteren.

Jeroen den Dunnen
Immunoloog

Ontrafelen en behandelen van post-acute infectiesyndromen

Post-acute infectiesyndromen (PAIS) ontstaan na een infectie en kunnen maanden tot jaren klachten veroorzaken. Voorbeelden zijn post-covid, het post-treatment Lyme disease syndrome (PTLDS) en het Q-koorts vermoeidheidssyndroom (QFS). Patiënten lijden aan ernstige vermoeidheid, geheugen- en concentratieproblemen en slaapproblemen, waardoor velen arbeidsongeschikt raken. Wereldwijd gaat het om honderden miljoenen mensen, maar betrouwbare testen en behandelingen ontbreken. Dit onderzoek kijkt of het afweersysteem een verkeerde reactie geeft en eigen cellen aanvalt. In bloedmonsters worden specifieke auto-antilichamen opgespoord die ziekte kunnen veroorzaken. Deze kennis kan leiden tot diagnostische testen en nieuwe therapieën.

Veni, Vidi, Vici

De Vici-beurs maakt samen met de Veni- en Vidi-beurs deel uit van de NWO-Talentprogramma’s. Het doel: creatieve ruimte scheppen voor avontuurlijke, talentvolle en baanbrekende onderzoekers. De Veni-beurs is voor pas gepromoveerde onderzoekers, de Vidi-beurs is voor ervaren onderzoekers en de Vici-beurs is voor onderzoekers die hebben aangetoond een eigen onderzoekslijn te kunnen ontwikkelen.

Beeld: Adobe Stock