Eén op de 3 vrouwen krijgt te maken met menstruatieproblemen door aandoeningen als endometriose, myomen of littekens in de baarmoeder. Toch duurt het vaak 8 tot 11 jaar voordat zij een duidelijke diagnose krijgen, en gerichte behandelingen ontbreken. Het project FEMCURE, geleid door hoogleraar gynaecologie Judith Huirne, gaat de lange tijd tot goede behandeling drastisch verkorten. Zo zullen de onderzoekers zelftesten ontwikkelen waarmee vrouwen hun klachten thuis kunnen testen. Daarnaast worden methoden uitgewerkt waarmee huisartsen en gynaecologen de aandoeningen sneller herkennen. Ook ontwikkelen de onderzoekers gerichte therapieën, zodat iedere vrouw de behandeling krijgt die voor haar het meest effectief is.

Cyclusstoornissen komen vaak voor, maar worden meestal laat herkend. Dit veroorzaakt pijn, onzekerheid en uitval op het werk. De gevolgen zijn groot. Judith Huirne van Amsterdam UMC: “Jaarlijks gaat ruim 5 miljard euro verloren door ziekteverzuim en zorgkosten. Daarnaast is het belangrijk om onherstelbare schade door verergering van de aandoeningen tegen te gaan. Het is dus hard nodig om hier verbetering in te brengen. Wij willen de wachttijd tot de diagnose verkorten en meer vrouwen een passende behandeling bieden. Dat vergroot het welzijn van vrouwen en zorgt ervoor dat hun bijdrage in de maatschappij niet verloren gaat. En het moment om dit samen te doen, is nu”, aldus Huirne.

Geavanceerde beeldvormingstechnieken

Onderzoekers binnen FEMCURE gaan een diagnostisch systeem ontwikkelen waarbij vrouwen hun klachten eerst thuis kunnen testen met zelftesten en een mobiele app. Ook onderzoekt het project of, en hoe huisartsen cyclusstoornissen sneller kunnen herkennen met AI-ondersteunde echoscopie. In het ziekenhuis komen geavanceerde beeldvormingstechnieken beschikbaar, zoals contrast-echografie. Die technieken geven veel meer informatie over de baarmoeder dan de huidige, waardoor zorgverleners afwijkingen beter kunnen opsporen en ook beter kunnen bepalen welke behandeling zinvol is.

Voor iedere individuele vrouw

Nu krijgen vrouwen meestal hormonen, pijnstillers of een baarmoederverwijdering, maar die pakken de oorzaak vaak niet aan. Bovendien gaan ze ook niet goed samen met een eventuele kinderwens. FEMCURE werkt aan (niet-hormonale) medicijnen die inwerken op de onderliggende ziektemechanismen, zoals abnormale doorbloeding en vaatnieuwvorming. Ook richt het project zich op plaatselijke toediening van medicijnen zodat er minder bijwerkingen zijn. Op basis van gegevens uit de beeldvorming, biomarkers en de app, kan AI worden ingezet om te voorspellen welke behandeling het meest effectief is voor iedere individuele vrouw.

Nodig voor de hele maatschappij

FEMCURE brengt Amsterdam UMC, Radboud UMC, TU Eindhoven, TNO, Voices for Women, Women Inc. en bedrijven samen in een breed netwerk. Deze bundeling van medische kennis, technologie en patiëntbetrokkenheid biedt nieuwe kansen om vrouwenzorg te verbeteren. Dit is niet alleen nodig voor de vrouwen zelf, maar voor de hele maatschappij.

Het project FEMCURE wordt gefinancierd door Health~Holland, een organisatie die wetenschap, ondernemerschap, beleid en maatschappij verbindt.

Foto: Adobe Stock